Nowa odsłona programu CZYSTE POWIETRZE

Zanieczyszczenie powietrza to jeden z największych problemów środowiskowych w Polsce. Smog, szczególnie w sezonie grzewczym, od lat wpływa negatywnie na zdrowie Polaków i jakość życia w wielu regionach kraju. Odpowiedzią na ten problem jest rządowy program „Czyste Powietrze”, którego celem jest poprawa efektywności energetycznej domów jednorodzinnych oraz redukcja emisji szkodliwych substancji do atmosfery. Od momentu uruchomienia w 2018 roku, program przeszedł liczne zmiany, a w ostatnim czasie został także „uszczelniony” – by skuteczniej trafiać do najbardziej potrzebujących i zapobiegać nadużyciom.

Główne cele programu

Program „Czyste Powietrze” ma na celu przede wszystkim:

• wymianę nieefektywnych źródeł ciepła na nowoczesne, ekologiczne systemy ogrzewania (np. pompy ciepła, kotły gazowe kondensacyjne, kotły na biomasę),
• poprawę izolacji termicznej budynków, np. poprzez docieplenie ścian, dachów czy wymianę okien i drzwi,
• redukcję emisji pyłów PM10 i PM2.5 oraz gazów cieplarnianych,
• zmniejszenie kosztów ogrzewania dla właścicieli domów jednorodzinnych.

Dla kogo?

Program skierowany jest do właścicieli i współwłaścicieli domów jednorodzinnych oraz lokali mieszkalnych z wyodrębnioną księgą wieczystą. Pomoc finansowa dostępna jest dla osób fizycznych spełniających określone kryteria dochodowe.

W listopadzie 2024 roku Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zdecydował się na wstrzymanie naboru wniosków o dofinansowania i uszczelnienie programu, w odpowiedzi na sygnały o możliwych nadużyciach i nieefektywnym wykorzystaniu środków.

Program „Czyste Powietrze” w najnowszej odsłonie ruszył 31 marca 2025 roku. Dzięki reformie programu ukierunkowano pomoc na osoby szczególnie narażone na ubóstwo energetyczne, uszczelniono zasady dofinansowań, wzmocniono rolę gmin przez powierzenie im roli operatorów.

Co nowego w Programie?

• Potwierdzenie standardu energetycznego domu przed i po inwestycji.
• Wyższe progi dochodowe uprawniające do podwyższonego i najwyższego dofinansowania.
• Najwyższe dofinansowanie uzależnione od dochodów oraz standardu energetycznego budynku.
• Racjonalizacja wydatków – maksymalne kwoty dotacji w poszczególnych rodzajach kosztów kwalifikowanych, w tym limity dotacji jednostkowych na m2 powierzchni ocieplenia.
• Bezpłatna pomoc operatora – od momentu podjęcia decyzji o inwestycji aż po jej rozliczenie.
• Zmiana zasad kwalifikacji urządzeń grzewczych – dofinansowanie przysługuje tylko na urządzenia z listy Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM), spełniające określone standardy efektywności i emisji.

Celem tych zmian jest nie tylko większa transparentność, ale też efektywniejsze wykorzystywanie środków publicznych. Program ma trafiać głównie do tych, którzy rzeczywiście potrzebują wsparcia.

Na co można otrzymać dofinansowanie?

Wsparcie obejmuje:

• wymianę starych i nieefektywnych źródeł ciepła na paliwo stałe na nowoczesne źródła ciepła spełniające najwyższe normy
• kompleksową termomodernizację budynków.

Progi dochodowe

Dofinansowanie jest dostępne dla osób fizycznych spełniających określone kryteria dochodowe.

• Podstawowa dotacja wynosi do 40% kosztów kwalifikowanych netto (bez VAT) i jest dla tych, których roczny dochód nie przekracza 135 000 zł.
• Podwyższona dotacja jest do 70% kosztów kwalifikowanych netto (bez VAT) i obowiązuje przy miesięcznym dochodzie do 2 250 zł na osobę w gospodarstwach wieloosobowych lub 3 150 zł w gospodarstwach jednoosobowych. Roczny przychód z tytułu prowadzenia przez wnioskodawcę lub małżonka wnioskodawcy działalności gospodarczej może wynosić maksymalnie czterdziestokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.
• Najwyższe dofinansowanie to nawet 100 % kosztów netto inwestycji (bez VAT). Obowiązuje przy średnim miesięcznym dochodzie do 1 300 zł na osobę w gospodarstwach wieloosobowych lub 1 800 zł w gospodarstwie domowym jednoosobowym. Ponadto mogą je otrzymać osoby, które mają ustalone prawo do jednej z czterech form zasiłku – stałego, okresowego, rodzinnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego. Roczny przychód z tytułu prowadzenia przez wnioskodawcę lub małżonka wnioskodawcy działalności gospodarczej może wynosić maksymalnie dwunastokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. Dofinansowanie w najwyższym progu przewidziane jest dla osób ubogich energetycznie, czyli dla właścicieli budynków lub lokali, w których zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania wynosi powyżej 140 kWh/m2 rocznie.

Jak złożyć wniosek?

Wnioski można składać online poprzez stronę internetową programu: czystepowietrze.gov.pl – poziom podstawowy i podwyższony lub w punkcie konsultacyjno-informacyjnym Programu „Czyste Powietrze” w Urzędzie Miasta Zgorzelec ( pokój 104, I piętro), czynnym we wtorki w godzinach 8:30 – 16:30. Pomoc w aplikowaniu do programu oraz w rozliczeniu inwestycji w punkcie jest bezpłatna.

UWAGA: Gmina Miejska Zgorzelec w roli operatora. Wnioski dla poziomu najwyższego i prefinansowania oraz opcjonalnie dla poziomu podwyższonego można składać wyłącznie za pośrednictwem Gminy – punkt konsultacyjno-informacyjny Programu „Czyste Powietrze” – wtorki 8.30.- 16.30.

Dlaczego warto?

Program „Czyste Powietrze” to szansa na poprawę komfortu życia, obniżenie rachunków za ogrzewanie oraz realny wkład w ochronę środowiska. Dzięki nowym zasadom i uproszczonym procedurom, skorzystanie z dofinansowania jest teraz jeszcze łatwiejsze.

Szczegółowe informacje oraz dokumenty programowe dostępne są na stronie: czystepowietrze.gov.pl oraz w punkcie konsultacyjno-informacyjnym Programu „Czyste Powietrze”.

Źródło: Stowarzyszenie Rozwoju Innowacyjności Energetycznej