80. rocznica forsowania Nysy Łużyckiej – pamięć, hołd i historia

W środę, 16 kwietnia 2025 r., przy Pomniku Orła Piastowskiego na zgorzeleckiej nekropolii wojskowej, odbyły się uroczystości upamiętniające 80. rocznicę forsowania Nysy Łużyckiej.

Obchody, zorganizowane z inicjatywy Burmistrza Zgorzelca Rafała Gronicza, zgromadziły licznych gości z całej Polski – przedstawicieli władz państwowych i samorządowych różnego szczebla, służb mundurowych, środowisk kombatanckich, młodzieży szkolnej, harcerzy oraz mieszkańców regionu.

Część oficjalna rozpoczęła się o godz. 12:00 i obejmowała przemówienia, modlitwę za obrońców ojczyzny, apel pamięci, salwę honorową oraz złożenie wieńców i wiązanek. Uroczystościom towarzyszyła oprawa wojskowa przygotowana przez kompanię reprezentacyjną 23. Śląskiego Pułku Artylerii z dowódcą płk. Jerzym Biryłko. Oprawę muzyczną zapewniła Reprezentacyjna Orkiestra Dęta Kopalni Węgla Brunatnego „Turów” oraz Chór Dziecięcy „Żołnierze Września 1939 Garnizonu Dęblin” z Ryk.

Wśród uczestników wydarzenia znaleźli się m.in. Minister Michał Syska – Zastępca Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, posłowie na Sejm RP – Zofia Czernow i Arkadiusz Sikora, senator RP – Waldemar Witkowski, a także przedstawiciele władz samorządowych z powiatu zgorzeleckiego, głogowskiego oraz gmin i miast takich jak Zgorzelec, Bogatynia, Węgliniec, Pieńsk i Sulików. Obecni byli także przedstawiciele Sił Zbrojnych RP na czele z generałem brygady Zbigniewem Szurą, delegacje środowisk kombatanckich z Bolesławca, Dzierżoniowa, Leszna, Głogowa, Lubina, Wałbrzycha, Wrocławia, Warszawy, Złotoryi, Żagania, Zgorzelca i czeskiej Ostrawy, a także reprezentanci instytucji publicznych, stowarzyszeń i muzeów – m.in. Dyrektor Oręża Polskiego z Kołobrzegu.

W trakcie wydarzenia odbyła się uroczystość medalowa. Minister Syska w imieniu Szefa Urzędu uhonorował medalem ,,Pro Patria’’ za szczególne zasługi w kultywowaniu pamięci o walce o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej Pana Waldemara Chabiora.

Po części oficjalnej uczestnicy udali się na koronę Cmentarza Żołnierzy II Armii Wojska Polskiego, gdzie zaprezentowano poruszające widowisko artystyczno-rekonstrukcyjne inspirowane wydarzeniami z kwietnia 1945 roku. Przygotowując część artystyczną wykorzystano m.in. życiorysy konkretnych żołnierzy poległych w bitwie o Nysę Łużycką, których prochy spoczywają na zgorzeleckiej cmentarzu wojskowym.

Spektakl dopełniały efekty pirotechniczne, a kulminacyjnym momentem było odpalenie 120 granatów dymnych, które utworzyły nad cmentarzem imponującą biało-czerwoną flagę o długości 120 metrów.

Symboliczny gest pamięci wykonała młodzież ze Szkoły Podstawowej nr 2, nr 3 i nr 5 w Zgorzelcu, układając z 80 zniczy flagę narodową. W ślad za nimi hołd oddali przedstawiciele władz samorządowych oraz delegacje.

Po części artystyczno-historycznej na wszystkich uczestników czekał tradycyjny wojskowy poczęstunek – grochówka oraz słodkości przygotowane przez 43. Wojskowy Oddział Gospodarczy WP ze Świętoszowa.

Zwieńczeniem obchodów był wieczorny koncert pieśni wojskowych w Miejskim Domu Kultury. Chór dziecięcy z Ryk „Żołnierze Września 1939 Garnizonu Dęblin” wykonał wzruszający program, w którym znalazły się m.in.: „Oka”, „Rozkwitały pąki białych róż” i „Wojenko, wojenko”.

Organizatorzy obchodów serdecznie dziękują wszystkim osobom i instytucjom, które przyczyniły się do przygotowania i sprawnego przeprowadzenia uroczystości. Szczególne podziękowania skierowane zostają do: Starosty Zgorzeleckiego Artura Bielińskiego oraz Wójta Gminy Zgorzelec Piotra Machaja – za wsparcie organizacyjne wydarzenia; dowództwa 23. Śląskiego Pułku Artylerii – za udział Kompanii Honorowej; 43. Wojskowego Oddziału Gospodarczego WP – za przygotowanie poczęstunku; dyrekcji Kopalni Węgla Brunatnego „Turów” – za obecność Orkiestry Reprezentacyjnej; dyrekcji i pracowników Miejskiego Domu Kultury i Centrum Sportowo-Rekreacyjnego, Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta – za obsługę techniczną wydarzenia; Komendanta Powiatowego Policji oraz Państwowej Straży Pożarnej – za zapewnienie bezpieczeństwa uczestnikom oraz chóru dziecięcego z miasta Ryki w woj. lubelskim – za wyjątkowy koncert i oprawę muzyczną. Wyrażamy wdzięczność pocztom sztandarowym, dzięki którym uroczystość zyskała godną i uroczystą oprawę.

Obchody 80. rocznicy forsowania Nysy Łużyckiej były nie tylko ważnym wydarzeniem patriotycznym i historycznym, ale również wzruszającą lekcją pamięci o ofiarach jednej z najkrwawszych bitew II wojny światowej.