Zbiory, które warto poznać. Wystawa, którą trzeba zobaczyć

Historia tego muzeum sięga ponad trzysta lat wstecz. Rada miasta Görlitz i zamożne mieszczańskie rodziny już w okresie baroku gromadziły dzieła sztuki i artefakty z historii kultury. Dzisiaj te bogate i ciekawe zbiory prezentowane są w największym miejskim kompleksie muzealnym, który tworzą cztery budynki: barbakan Kaisertrutz, wieża Reichenbacher, Dom Barokowy i Wieża Mikołaja. Warto je poznać!

Obejmujące 500 tys. pojedynczych obiektów zbiory archeologiczne, 1 tys. obrazów i 60 tys. dzieł znajdujących się w zasobach Gabinetu Graficznego oraz unikatowy zbiór o historii nauki z około 1800 roku sprawiają, że Zbiory Görlitz w Muzeum Historii Kultury zaliczają się w kilku dziedzinach do najbardziej znaczących we wschodniej części Niemiec. Kompleks muzealny, na który składają się obecnie cztery budynki – barbakan Kaisertrutz, wieża Reichenbacher, Dom Barokowy i Wieża Mikołaja, jest także ważną instytucją naukowo-edukacyjną pomiędzy Dreznem, Wrocławiem i Pragą. Oprócz prezentacji własnych wystaw stałych i czasowych oraz utrzymywania biblioteki naukowej, Zbiory Görlitz współpracują z instytucjami krajowymi i międzynarodowymi.

Wystawa czasowa
Efektem takiej współpracy jest aktualnie prezentowana w barbakanie Kaisertrutz wystawa czasowa „SREBRO I NIEWOLNICY – SKARBY WCZESNEGO ŚREDNIOWIECZA” opracowana we współpracy z Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie. Zgromadzono na niej ważne srebrne skarby z Niemiec Wschodnich i Polski z X-XI wieku. Tzw. siekana srebrna biżuteria i siekane srebrne monety z obszaru wschodnich Niemiec, Polski i całego obszaru Morza Bałtyckiego to dowody na istnienie gospodarki pieniądza na wagę, gdzie o wartości decydowała łączna waga kruszcu, a nie nominały monety, czy jakość ozdób. Przedmioty składające się na siekane srebrne skarby są zniszczone i trudno oglądając je dostrzec kunszt z jakim je wykonano, dlatego ekspozycję uzupełniają eksponaty z objazdowej wystawy warszawskiego Muzeum Narodowego „Skarby wczesnego średniowiecza”. To biżuteria z XI–XIII w. oraz cenne znaleziska grobowe z Pragi i Brna, które wskazują na jakość produkcji biżuterii w Czechach i na Morawach w IX i X wieku.

Za co płacono srebrem?
Skład chemiczny srebra i mennice, w których wybito monety świadczą o rozległych kontaktach handlowych od Hindukuszu po Morze Północne. Z krajów północno-zachodniej Słowiańszczyzny eksportowano futra, wosk i miód, jednak najcenniejszym i najhojniej opłacanym towarem handlowym wywożonym w owym czasie byli jeńcy wojenni lub skradzeni niewolnicy – mężczyźni, kobiety i dzieci. Żelazne kajdany i ludzkie kości, szczątki zamordowanych niewolników pochodzące z Meklemburgii-Pomorza Zachodniego, ilustrują okrucieństwo powszechnego wówczas handlu niewolnikami.

Görlitzka kolekcja sztuki wciąż rośnie
We wrześniu do kolekcji obrazów dołączyły dwa obrazy portretowe autorstwa görlitzkiego malarza Gustava Adolpha Kaderscha, które przekazał uroczyście burmistrzowi Benediktowi M. Hummelowi i dr Jasperowi von Richthofenowi, dyrektorowi zbiorów w Görlitz, Gustav Graf von Westarp, nadburmistrz miasta Goldberg. Dzieła, które Kadersch stworzył w 1845 roku, znajdowały się wcześniej w magazynie muzeum w meklemburskim mieście Goldberg.

To, że mogły teraz wrócić do domu, było dziełem przypadku. Obrazy nie mają żadnego związku z Goldbergiem i tamtejszymi zbiorami, są jednak cząstką XIX-wiecznego dziedzictwa miasta Gӧrlitz, dlatego zdecydowano o ich przekazaniu do tutejszych zbiorów. Dyrektor Jasper von Richthofen uważa, że to cenny dodatek do kolekcji muzealnej, w której nie było dotąd żadnego obrazu Kaderscha. Aby jednak móc wystawić obrazy, trzeba je zakonserwować i odrestaurować. Później oba portrety, na których artysta uwiecznił kantora Johanna Gottlieba Hirche i jego żonę Rosine Eleonorę, będą wystawione dla zwiedzających w Barockhaus lub Kaisertrutz.

Zaproszenie do Domu Biblijnego
Jeszcze tylko do końca października w każdy piątek można będzie zwiedzić w towarzystwie historyka jeden z najważniejszych niemieckich domów miejskich okresu renesansu. Budynek jest na co dzień niedostępny dla zwiedzających i można go oglądać tylko w ramach oprowadzenia z przewodnikiem. To jeden ze słynnych domów halowych Görlitz, w którym oprócz pięknej hali centralnej typowej dla tych budowli, czekają na zwiedzających wyjątkowe renesansowe wnętrza. Swoją nazwę budynek zawdzięcza imponującej fasadzie zdobionej płaskorzeźbami “opowiadającymi” historie ze Starego i Nowego Testamentu.

Spotkanie grupy godz.11:00 przy kasie Muzeum Barockhaus, Neißstraße 30

Kiedy zwiedzać: Barbakan Kaisertrutz | Wieżę Reichenbach | Dom Barokowy | Wieżę Mikołaja | Dom Biblijny | Górnołużycką Biblioteka Naukowa

• wt.– czw. godz. 10–17; pt. – niedz. godz. 10–18 od listopada: wt.– niedz. godz. 10–16
• wstęp na wystawę specjalną: 4 €
• na wystawy stałe i specjalne: 8 € lub 6 € (ulgowy)
• do 18 lat wstęp bezpłatny
• Zwiedzanie z przewodnikiem i wykłady: 8 € normalny, 6 € (ulgowy, 2 € dzieci

Więcej na: www.goerlitzer-sammlungen.de | facebook.com/Goerlitzer.Sammlungen

Opracowała: Renata Burdosz | Samodzielne stanowisko ds. współpracy z mediami
Na zdjęciach:
Dr Jasper v. Richthofen i burmistrz Gustav Graf von Westarp (od lewej do prawej) podczas przekazania prac w Sali Biblioteki Historycznej Domu Barokowego; fot. zbiory Görlitz.
Burmistrz Goldberg, Gustav Graf von Westarp, Kai Wenzel, Jasper von Richthofen i burmistrz miasta Görlitz, Benedikt M. Hummel (od lewej do prawej) wymieniają poglądy na temat pochodzenia dzieł; fot. Görlitzer Sammlungen